Port Polska: Ogromne odszkodowania dla właściciela nieruchomości

Wyceny sporządzono już dla wszystkich 923 działek, a Wojewoda Mazowiecki wydał decyzje odszkodowawcze dla 97 procent z nich. W granicach lotniska i węzła komunikacyjnego wypłacono zaliczki właścicielom 547 działek.

Do początku października br. spółka wypłaciła zaliczki za 547 działek. Właściciele mogą otrzymać w ten sposób 85 proc. ustalonego odszkodowania jeszcze przed ostatecznym zakończeniem postępowania. Jednocześnie 106 działek ma nieuregulowany stan prawny i w tych wypadkach wniosek o zaliczkę nie może zostać złożony.

Po podjęciu, w ramach programu inwestycyjnego Port Polska, decyzji o skróceniu, określonego przez ustawę, 30-dniowego terminu wypłaty zaliczek, pieniądze są co do zasady przelewane na konta właścicieli nieruchomości średnio w ciągu 7 dni od złożenia kompletnego wniosku.

Wniosek o zaliczkę musi zawierać dane właściciela rachunku bankowego i być podpisany osobiście, bądź kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Uzupełnianie brakujących elementów może mieć wpływ na termin wypłaty.

Co ważne, wypłata zaliczki nie zamyka drogi do dochodzenia swoich praw. Wystąpienie o zaliczkę nie odbiera byłym właścicielom prawa do odwołania się od decyzji ustalającej kwotę odszkodowania.

Zanim rozpoczął się proces wywłaszczeniowy, właściciele mogli sprzedać nieruchomości spółce w ramach Programu Dobrowolnych Nabyć (PDN). Program oferował nie tylko atrakcyjne warunki finansowe, ale również rozwiązania ułatwiające właścicielom przeprowadzkę i przeniesienie gospodarstw.



Ile płacono za domy i gospodarstwa?

Domy i budynki w ramach PDN były wyceniane indywidualnie. Przykładowo typowy murowany dom z przełomu wieków był wyceniany średnio od ok. 1 mln złotych wzwyż. W przypadku nowych domów ceny wynosiły przykładowo ok. 2-3 mln złotych. Wyceny zależały przede wszystkim od technologii, powierzchni i standardu wykonania budynku. Od drugiej połowy 2022 roku ceny proponowane w programie zawsze były dużo wyższe od cen rynkowych.

Średniej wielkości gospodarstwa o powierzchni około 10 hektarów osiągały przykładowo poziom rzędu kilku milionów złotych, a większe - o powierzchni 20 hektarów – nawet kilkanaście milionów złotych. Najwyższe ceny oferowane w ramach PDN mogły przekraczać 20 mln złotych. Dotyczyło to największych gospodarstw o powierzchni ponad 30 hektarów. Za największe gospodarstwa proponowano jeszcze więcej, gdyż te poza dużym areałem dysponowały jeszcze rozwiniętym zapleczem produkcyjnym w postaci budynków gospodarczych, dużych obór, silosów, itp.

W przypadku dużych gospodarstw uwzględniano również ich funkcję gospodarczą - źródło dochodu właściciela i miejsca pracy. Spółka oferowała pomoc przy przenoszeniu działalności, w tym transport zwierząt i ciężkiego sprzętu rolniczego.

65 proc. terenu pozyskano w Programie Dobrowolnych Nabyć

Łącznie w ramach programu wykupiono 1672 ha, czyli 65 proc. obszaru lotniska i węzła komunikacyjnego po jego zachodniej stronie. Dobrowolnie sprzedano spółce również 236 z 310 budynków mieszkalnych, czyli 76 proc. wszystkich znajdujących się na tym obszarze.

Skrzelew – 51 z 58 (88 proc.),
Duninopol 21 z 24 (88 proc.),
Wyczółki - 29 z 34 (85 proc.),
Buszyce – 34 z 42 (81 proc.).

Celem PDN było ograniczenie społecznych i finansowych skutków pozyskiwania nieruchomości pod inwestycję publiczną. Decyzja o sprzedaży majątku, o opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania czy miejsca pracy jest zawsze decyzją trudną i złożoną.

Dlatego oprócz warunków finansowych program przewidywał dodatkowe formy wsparcia. Właściciele mogli m.in. pozostać w sprzedanej nieruchomości zazwyczaj przez 6-9 miesięcy po transakcji, a spółka pomagała w przeprowadzce i przenoszeniu gospodarstw. Pozwalało to najpierw otrzymać pieniądze ze sprzedaży, a następnie wykorzystać je na znalezienie nowego miejsca zamieszkania lub prowadzenia działalności.

Na terenie budowanego nowego lotniska krajowego zaproponowano mieszkańcom ceny znacznie przewyższające wartość rynkową nieruchomości, co najlepiej pokazują ceny gruntów oferowane w ramach PDN. Port Polska płaciła za grunt rolny kilkukrotnie więcej za hektar niż średnie ceny gruntów rolnych na terenie województwa.

Należy dodać, że chodzi o grunt rolny według przeznaczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W przypadku gruntów przeznaczonych w dokumentach planistycznych pod zabudowę ceny były jeszcze wyższe, przykładowo od kilkuset tysięcy zł do 1 mln zł za hektar, ze wskazaniem na grunty przeznaczone pod zabudowę usługową i produkcyjną. Nawet jeżeli grunt był wykorzystywany wyłącznie na cele rolne i nie był odrolniony.

Do tego dochodziły kwoty wypłacone za zabudowania i naniesienia roślinne, które dodatkowo zwiększały ostateczną cenę sprzedaży nieruchomości.